
Jenkins — açıq mənbəli (open-source) avtomatlaşdırma serveridir. O, davamlı inteqrasiya və davamlı çatdırılma/yerləşdirmə (CI/CD) proseslərini idarə etmək üçün ən geniş yayılmış DevOps alətlərindən biridir. Jenkins proqramın yığılması, sınaqdan keçirilməsi və istifadəyə verilməsi mərhələlərini avtomatlaşdıraraq proqramçıların məhsuldarlığını artırır və insan səhvlərini minimuma endirir.
Sadə desək: Jenkins proqramçıların yorulmayan robot-köməkçisidir. Hər dəfə kod dəyişdiriləndə o, avtomatik olaraq proqramı yığır, testləri işə salır, nəticəni bildirir və hər şey qaydasındadırsa, yeni versiyanı istifadəyə verir. Jenkins-in loqosunun eşikağası (butler) olması da təsadüfi deyil — o, “sahiblərinin” bütün rutin işlərini görür.
Jenkins 2004-cü ildə Sun Microsystems şirkətində proqramçı Kohsuke Kavaquçi tərəfindən Hudson adı ilə yaradılıb. 2011-ci ildə layihənin icması ilə Oracle şirkəti arasında yaranan fikir ayrılığından sonra icma layihəni Jenkins adı ilə davam etdirib. Bu gün Jenkins Linux Foundation-a bağlı CD Foundation-ın layihəsidir.
Jenkins Java dilində yazılıb və pluginlər (əlavə modullar) vasitəsilə demək olar ki, bütün müasir texnologiyalarla inteqrasiya oluna bilir. Bu çeviklik onu həm kiçik layihələr, həm də böyük korporativ sistemlər üçün uyğun edir.
Jenkins-in əsas funksiyalarından biri davamlı inteqrasiyadır. Proqramçılar kod dəyişikliklərini mərkəzi repozitoriyaya — məsələn, GitHub və ya GitLab-a — göndərəndə Jenkins avtomatik olaraq:
Bu, bug-ların erkən mərhələdə — onlar yüzlərlə digər dəyişikliklə qarışmazdan əvvəl — aşkarlanmasına və kodun keyfiyyətinin qorunmasına imkan verir.
Testlərdən uğurla keçmiş versiya avtomatik olaraq istifadəyə verilə bilər — bu proses deployment adlanır. Burada iki yanaşma var:
Jenkins hər iki yanaşmanı dəstəkləyir. Riskləri azaltmaq üçün çox vaxt Blue-Green Deployment kimi üsullarla birlikdə istifadə olunur.
Jenkins həm bulud mühitində, həm də şirkətin öz serverlərində (on-premise) işləyə bilər. Agentlər çox vaxt Docker konteynerlərində işə salınır və iş bitəndən sonra silinir.
Son illərdə bir çox komanda kod repozitoriyasına daxili olan CI/CD xidmətlərinə — məsələn, GitHub Actions və GitLab CI/CD-yə — keçir. Onlar ayrıca server tələb etmir və quraşdırılması daha asandır. Buna baxmayaraq, Jenkins çevikliyi və tam nəzarət imkanı sayəsində xüsusilə böyük şirkətlərdə geniş istifadə olunmaqda davam edir.
Jenkins DevOps dünyasında avtomatlaşdırma və inteqrasiyanın simvoluna çevrilmiş alətdir. O, proqramın yaradılmasından istifadəyə verilməsinə qədər bütün mərhələləri birləşdirərək sürətli, etibarlı və çevik inkişaf mühiti yaradır. Jenkins-i öyrənmək DevOps mühəndisi olmaq istəyən hər kəs üçün yaxşı başlanğıc nöqtəsidir.
İstəyirsiniz ki, bu biliyi praktikaya keçirib real nəticələr əldə edəsiniz? IT və Kompüter Mühəndisliyi kursumuzla addım-addım öyrənməyə başlayın. Ətraflı məlumat üçün linkə keçid edin: IT və Kompüter Mühəndisliyi kursu