Jet School Logo

Docker nədir?

Docker — proqramları bütün asılılıqları (kitabxanalar, ayarlar, lazımi alətlər) ilə birlikdə “konteyner” adlanan təcrid olunmuş paketlərə yığan platformadır. Bu, proqramın harada işə salınmasından asılı olmayaraq eyni şəkildə işləməsini təmin edir. Docker konteynerləşdirmə texnologiyasının ən məşhur alətidir.

Sadə desək: Docker proqramı yük gəmilərindəki standart yük konteynerinə bənzər şəkildə qablaşdırır. Konteynerin içində nə olmasından asılı olmayaraq, onu istənilən gəmiyə — yəni istənilən kompüterə və ya serverə — yükləmək olar, içindəki məzmun isə dəyişmir.

Docker 2013-cü ildə Solomon Hayks və onun dotCloud şirkəti tərəfindən təqdim olunub və qısa müddətdə proqramçılar arasında standarta çevrilib.

Docker necə işləyir?

  1. Dockerfile: Proqramçı konteynerin necə qurulacağını addım-addım təsvir edən sadə mətn faylı yazır: hansı əməliyyat sistemi bazasından istifadə olunacaq, hansı kitabxanalar quraşdırılacaq, proqram necə işə salınacaq.
  2. Image (imic): Bu fayldan proqramın və onun bütün asılılıqlarının hazır şablonu — imic — yaradılır. İmic dəyişmir, onu “proqramın fotosu” kimi təsəvvür etmək olar.
  3. Container (konteyner): İmicdən işə salınan canlı, işləyən nüsxə konteyner adlanır. Bir imicdən istənilən sayda konteyner işə salmaq olar.
  4. Deployment: Konteyner istənilən mühitə — şəxsi kompüterə, serverə, buluda — köçürülüb işə salına bilər.

Hazır imicləri Docker Hub adlı onlayn kitabxanadan pulsuz yükləmək olar. Məsələn, Python, MySQL və ya Nginx üçün hazır imicləri bir əmrlə işə salmaq mümkündür. Bir neçə konteyneri birlikdə idarə etmək üçün isə — məsələn, sayt və onun verilənlər bazası — Docker Compose alətindən istifadə olunur.

Docker və virtual maşın

Virtual maşın bütöv bir kompüteri, o cümlədən tam əməliyyat sistemini simulyasiya edir. Docker konteynerləri isə əməliyyat sisteminin nüvəsini (kernel) paylaşır və yalnız proqramın özünə lazım olanları saxlayır.

Bunu belə təsəvvür etmək olar: virtual maşın ayrıca evdir — öz bünövrəsi, öz su və işıq sistemi var. Konteyner isə böyük binadakı mənzildir — ümumi bünövrədən və kommunikasiyalardan istifadə edir, amma içərisi tam ayrıdır. Ona görə konteynerlər daha yüngül və sürətlidir.

Qeyd: Linux konteynerlərinə Linux nüvəsi lazımdır. Ona görə Windows və macOS-da Docker arxa planda kiçik bir Linux virtual maşını işlədir.

Docker-in üstünlükləri

  • “Mənim kompüterimdə işləyirdi” probleminin həlli: Proqram hər yerdə eyni mühitdə işlədiyi üçün “burada işləyir, orada işləmir” problemi aradan qalxır.
  • Yüngüllük: Konteynerlər virtual maşınlardan xeyli az yaddaş və resurs tələb edir.
  • Sürətli işə düşmə: Konteynerlər dəqiqələr deyil, saniyələr ərzində işə düşür.
  • Asan miqyaslanma: Yük artanda eyni konteynerin onlarla nüsxəsini işə salmaq olar. Çoxsaylı konteynerləri avtomatik idarə etmək üçün Kubernetes istifadə olunur.
  • Dəyişməz infrastruktur: Konteynerlər yeniləmə zamanı düzəldilmir, yeni versiya ilə əvəz olunur. Bu yanaşma dəyişməz infrastruktur adlanır.

Təhlükəsizlik baxımından

Konteynerlər nüvəni paylaşdığı üçün onların bir-birindən təcridi virtual maşınlardakı qədər güclü deyil. Ona görə yalnız etibarlı mənbələrdən imiclər istifadə etmək, onları mütəmadi yeniləmək və konteynerləri lazım olandan artıq hüquqlarla işə salmamaq tövsiyə olunur.

Nəticə

Docker müasir proqram təminatı hazırlanmasının standart alətlərindən biridir. O, proqramların etibarlı, sürətli və ardıcıl şəkildə hazırlanmasını və yerləşdirilməsini təmin edir və DevOps mütəxəssisləri üçün ən vacib bacarıqlardan biri sayılır.

İstəyirsiniz ki, bu biliyi praktikaya keçirib real nəticələr əldə edəsiniz? IT və Kompüter Mühəndisliyi kursumuzla addım-addım öyrənməyə başlayın. Ətraflı məlumat üçün linkə keçid edin: IT və Kompüter Mühəndisliyi kursu

Tez-tez verilən suallar

Docker nədir? Docker proqramları bütün asılılıqları ilə birlikdə “konteyner” adlanan təcrid olunmuş paketlərə yığan platformadır. O, proqramın hər yerdə eyni işləməsini təmin edir.

Docker ilə virtual maşın arasında fərq nədir? Virtual maşın tam əməliyyat sistemini simulyasiya edir və çox resurs tələb edir. Docker konteynerləri isə əməliyyat sisteminin nüvəsini paylaşır, buna görə daha yüngül və sürətlidir.

Docker ilə Kubernetes arasında fərq nədir? Docker konteynerləri yaradır və işə salır. Kubernetes isə çoxlu serverdə işləyən yüzlərlə konteyneri avtomatik idarə edir. Onlar bir-birini əvəz etmir, əksinə, tez-tez birlikdə istifadə olunur.

Tədris sahələrimiz barədə məlumat almaq üçün qeydiyyatdan keçin

IT Sahəsini öyrənməyə başla