
Hooks (hook-lar) — React kitabxanasında funksiya əsaslı komponentlərə vəziyyət (state) və həyat dövrü (lifecycle) imkanları qoşmağa imkan verən xüsusi funksiyalardır. Onlar 2019-cu ildə React 16.8 versiyası ilə təqdim olunub və proqramçılara class komponentlərindən istifadə etmədən React-in bütün imkanlarından yararlanmağa imkan verib. Nəticədə komponentləri yazmaq asanlaşıb, kod isə daha qısa və oxunaqlı olub.
İngiliscə “hook” “qarmaq” deməkdir: hook-lar sanki komponenti React-in daxili imkanlarına “qarmaqla bağlayır”. Bütün hook-ların adı use sözü ilə başlayır: useState, useEffect və s.
React-də interfeys kiçik, təkrar istifadə oluna bilən hissələrdən — komponentlərdən — qurulur: düymə, kart, menyu, forma. Hər komponent əslində JavaScript funksiyasıdır və ekranda nəyin görünəcəyini qaytarır. Hook-lar isə bu funksiyalara “yaddaş” və “reaksiya vermək” qabiliyyəti verir.
Proqramçılar təkrarlanan məntiqi öz hook-larına çıxara bilərlər. Məsələn, useWindowSize adlı hook pəncərənin ölçüsünü izləyib istənilən komponentə ötürə bilər, useFetch isə serverdən məlumat yükləmə məntiqini bir yerdə toplaya bilər. Bu, eyni kodu onlarla komponentdə təkrar yazmamaq üçün çox faydalıdır.
Bu qaydalar niyə var? React hər komponentin hook-larını onların çağırılma ardıcıllığına görə tanıyır. Hook şərt daxilində olarsa, bir dəfə çağırılıb, digər dəfə çağırılmaya bilər. Bu zaman ardıcıllıq pozulur, React hansı state-in hansı hook-a aid olduğunu qarışdırır və çətin tapılan bug-lar yaranır.
Proqramlaşdırmada “hook” sözü ümumilikdə “müəyyən anda öz kodunu işə salmaq imkanı” mənasında işlənir. Məsələn:
Bu səhifədəki “Hooks” isə React-ə aid anlayışdır.
Hooks React tətbiqlərini daha modul, təkrar istifadə oluna bilən və optimallaşdırılmış etməyə imkan verir. Bu gün yeni React kodu demək olar ki, tamamilə hook-lar ilə yazılır, ona görə onları başa düşmək hər frontend proqramçısı üçün vacibdir. Bu yanaşma sayəsində yalnız kod yazmaq deyil, layihəni dəstəkləmək və genişləndirmək də asanlaşır. React haqqında ətraflı Framework səhifəsində oxuya bilərsiniz.
İstəyirsiniz ki, bu biliyi praktikaya keçirib real nəticələr əldə edəsiniz? IT və Kompüter Mühəndisliyi kursumuzla addım-addım öyrənməyə başlayın. Ətraflı məlumat üçün linkə keçid edin: IT və Kompüter Mühəndisliyi kursu