Z790 və B760: Hansı ana platanı seçmək lazımdır?

Ana plata (Motherboard) kompüterin əsas komponentidir və prosessoru (CPU), operativ yaddaşı (RAM), videokartanı (GPU), SSD-ni, sərt diski və digər qurğuları bir-biri ilə əlaqələndirir. Məhz ana platanın çipseti hansı prosessorların dəstəklənəcəyini, PCI Express xətlərinin sayını, overclock (sürət artırma) imkanlarını və qoşula bilən cihazların sayını müəyyən edir.

Intel Z790 — LGA1700 soketi üçün nəzərdə tutulmuş Intel Core 12-ci, 13-cü və 14-cü nəsil prosessorları dəstəkləyən flaqman çipsetdir. O, maksimum performans və geniş genişləndirmə imkanlarına ehtiyacı olan peşəkarlar, oyunçular və entuziastlar üçün hazırlanıb. Intel B760 isə orta sinif çipsetdir və prosessorun overclock edilməsinə ehtiyac duymayan əksər istifadəçilər üçün nəzərdə tutulub.

Bu iki çipset arasındakı əsas fərq qiymət və funksionallıqdır. B760 əsaslı ana plataların qiyməti adətən 120–250 ABŞ dolları, Z790 modellərinin qiyməti isə 220–700 ABŞ dolları və daha yüksək olur. Əgər prosessorun overclock edilməsi planlaşdırılmırsa, B760 daha aşağı qiymətə demək olar ki, eyni performansı təqdim edir.

Əsas fərqlər

• Prosessor dəstəyi: Hər iki platforma LGA1700 soketi üçün nəzərdə tutulmuş Intel Core i3, i5, i7 və i9 12-ci, 13-cü və 14-cü nəsil prosessorlarını, həmçinin Pentium Gold və Celeron modellərini dəstəkləyir.
• Operativ yaddaş: Hər iki çipset DDR4 və DDR5 versiyalarında istehsal olunur. Maksimum yaddaş həcmi adətən 192 GB təşkil edir, DDR5 yaddaşın dəstəklənən tezliyi isə overclock zamanı modeldən asılı olaraq 8000–9000 MT/s və daha yüksək ola bilər.
• PCI Express: B760 ana platalarının əksəriyyətində 2–3 PCIe yuvası olur (adətən videokarta üçün bir PCIe x16 və əlavə 1–2 yuva). Z790 modellərində isə adətən 3–5 PCIe yuvası mövcuddur ki, bu da bir neçə videokarta (iş stansiyaları üçün), video capture kartı, şəbəkə adapteri və digər genişləndirmə kartlarını quraşdırmağa imkan verir.
• Prosessorun overclock edilməsi: Z790, K indeksli prosessorların (məsələn, Core i7-14700K və ya Core i9-14900K) overclock edilməsini dəstəkləyir. Overclock — prosessorun iş tezliyini zavod parametrlərindən yuxarı qaldıraraq daha yüksək performans əldə etməkdir. B760 prosessorun overclock edilməsini dəstəkləmir, lakin XMPprofilləri vasitəsilə operativ yaddaşın sürətini artırmağa imkan verir.

Oyunlarda B760 və Z790 arasındakı performans fərqi, eyni prosessor istifadə edildikdə və overclock edilmədikdə, adətən 0–5% təşkil edir. Buna görə də Counter-Strike 2, Dota 2, League of Legends, Valorant, GTA V, Fortnite, PUBG, Apex Legends və əksər müasir oyunları B760 ana platasında rahat oynamaq mümkündür.

Z790 çipsetinin üstünlüyü əsasən K indeksli prosessorlardan və onların overclock edilməsindən istifadə edildikdə hiss olunur. Cyberpunk 2077, Microsoft Flight Simulator, Starfield, Alan Wake 2, Hogwarts Legacy kimi yüksək tələbatlı AAA oyunlarında overclock edilmiş prosessor bir qədər daha yüksək FPS və xüsusilə minimum FPS göstəricilərində daha stabil nəticə verə bilər. Bu fərq daha çox GeForce RTX 4080, RTX 4090 və ya onların müasir analoqları kimi güclü videokartalarla birlikdə istifadə olunduqda nəzərə çarpır.

Əgər kompüter təhsil, ofis işi, proqramlaşdırma və ya müasir oyunlar üçün yığılırsa, B760 qiymət və imkanlar baxımından ən optimal seçimdir. Əgər isə K indeksli prosessor istifadə etmək, overclock etmək, bir neçə PCIe qurğusu quraşdırmaq və platformanın bütün imkanlarından maksimum yararlanmaq planlaşdırılırsa, Z790 daha məqsədəuyğun seçim olacaq.