Jet School Logo
Bloq
Tarix: 20.11.2026
Saat: 21:48

Python ilə süni intellekt: haradan başlamalı?

Python ilə süni intellekt: haradan başlamalı?

“Süni intellekt öyrənmək istəyirəm, amma haradan başlayım?” sualı həm şagirdlərdən, həm valideynlərdən, həm də karyerasını dəyişmək istəyənlərdən tez-tez eşidilir. Qısa cavab: Python ilə. Bu yazıda niyə məhz Python seçildiyini, hansı ardıcıllıqla öyrənmək lazım olduğunu və ilk modelinizi necə qura biləcəyinizi sadə dillə izah edirik.

Süni intellekt üçün niyə məhz Python?

Python oxunması asan, qısa və başa düşülən proqramlaşdırma dilidir. Süni intellekt sahəsində bu dilin üç böyük üstünlüyü var: sintaksisi sadədir, hazır kitabxanaları çoxdur və dünyada böyük icması olduğu üçün hər sualın cavabını tapmaq asandır. Başqa dillər də istifadə olunur, amma süni intellektə yeni başlayanlar üçün Python ən rahat seçimdir.

Addım-addım yol xəritəsi

1. Python əsaslarını öyrənin

Əvvəlcə dəyişənlər, şərtlər (if), dövrlər (for, while), siyahılar və funksiyalar kimi əsas anlayışları öyrənin. Bu mərhələdə əsas məqsəd alqoritm kimi düşünməyi öyrənməkdir: problemi kiçik addımlara bölüb ardıcıllıqla həll etmək. Python-un rəsmi saytı python.org quraşdırma və öyrənmə materialları üçün əsas mənbədir.

2. Verilənlərlə işləməyi öyrənin

Süni intellekt məlumatla işləyir. Bunun üçün iki kitabxanadan başlayın:

  • NumPy: rəqəm massivləri ilə sürətli hesablamalar üçün.
  • pandas: cədvəl şəklindəki məlumatı oxumaq, təmizləmək və təhlil etmək üçün.

3. İlk maşın öyrənməsi modelinizi qurun

Bu mərhələdə Machine Learning ilə tanış olursunuz. Ən rahat başlanğıc kitabxanası scikit-learn-dir. Aşağıdakı kod məşhur çiçək məlumat toplusuna əsasən çiçək növünü təyin edən sadə model qurur:

python

from sklearn.datasets import load_iris

from sklearn.model_selection import train_test_split

from sklearn.neighbors import KNeighborsClassifier

from sklearn.metrics import accuracy_score

X, y = load_iris(return_X_y=True)

X_train, X_test, y_train, y_test = train_test_split(

X, y, test_size=0.2, random_state=42

)

model = KNeighborsClassifier()

model.fit(X_train, y_train)

print(accuracy_score(y_test, model.predict(X_test)))

Kod nə edir? Məlumatın 80%-i modeli öyrətmək üçün (Training Data), 20%-i isə yoxlamaq üçün ayrılır. Düzgün cavabları əvvəlcədən bilinən nümunələrlə öyrənmə Supervised Learning adlanır. Sonda proqram modelin düzgün cavablarının faizini çıxarır.

Kodu öz kompüterinizdə quraşdırma olmadan işlətmək üçün Google-un brauzerdə işləyən Google Colab platformasından istifadə edə bilərsiniz (Google hesabı lazımdır).

4. Nəticələri vizuallaşdırmağı öyrənin

Matplotlib kimi kitabxanalarla məlumatı və model nəticələrini qrafikə çevirmək modelin necə işlədiyini anlamağı asanlaşdırır. Əsas məqsəd rəqəmlərə baxmaqla kifayətlənməyib onları şəkildə görməkdir.

5. Neyron şəbəkələrinə keçin

Maşın öyrənməsinin əsaslarını anladıqdan sonra neyron şəbəkələrinə və Deep Learning üsullarına keçə bilərsiniz. Bu mərhələdə TensorFlow və ya PyTorch kimi kitabxanalardan istifadə olunur. Onları ilk mərhələlərdə yox, scikit-learn ilə rahat olduqdan sonra öyrənmək daha məntiqlidir.

Riyaziyyat nə qədər lazımdır?

Başlanğıcda dərin riyaziyyat tələb olunmur. Əvvəlcə orta məktəb səviyyəsində cəbr və statistikanın əsaslarını (orta, faiz, ehtimal) bilmək kifayətdir. Dərinləşdikcə xətti cəbr və statistika lazım olacaq, amma bunları layihələr üzərində işləyərək tədricən öyrənmək olar.

Yeni başlayanların ən çox buraxdığı səhvlər

  • Birbaşa neyron şəbəkələrindən başlamaq. Əsasları bilmədən TensorFlow və ya PyTorch çətin gəlir və tez bezdirir.
  • Yalnız video izləmək. Kodu özünüz yazıb işlətməsəniz, bilik yadda qalmır.
  • Hazır kodu anlamadan köçürmək. Hər sətrin nə etdiyini anlamağa çalışın.
  • Məlumatın keyfiyyətinə fikir verməmək. Pis və ya azsaylı məlumat yaxşı modeli də zəif edir.
  • Layihə qurmamaq. Real layihə bilikləri möhkəmləndirən ən yaxşı yoldur.

Öyrənmə üçün faydalı pulsuz mənbələr

Nəticə

Python ilə süni intellektə başlamaq üçün sehrli düstur yoxdur: əvvəlcə Python əsasları, sonra məlumatla iş, ilk maşın öyrənməsi modeli və yalnız sonra neyron şəbəkələr. Əsas qaydalar ardıcıl getmək, kodu özünüz yazmaq və hər mərhələdə kiçik layihə qurmaqdır. Gündə 30–60 dəqiqə sabit məşq də zamanla ciddi nəticə verir.

Bu yolu mentor dəstəyi, real layihələr və sistemli proqramla keçmək istəyirsinizsə, JET School-un Süni İntellekt Mühəndisliyi kursu Python-dan başlayıb süni intellekt layihələrinə qədər olan yolu sizin üçün hazır planla göstərir.

Əlaqəli terminlər:

Leyla Qarayeva

Müəllif

Leyla Qarayeva

AI Developer

IT Kurslarımız haqqında məlumat almaq üçün qeydiyyatdan keçin