Jet School Logo

SOAR nədir?

SOAR nədir?

SOAR (Security Orchestration, Automation and Response) — təhlükəsizlik alətlərini birləşdirmək, təkrarlanan tapşırıqları avtomatlaşdırmaq və kibertəhlükələrə cavab vermə prosesini sürətləndirmək üçün istifadə olunan kibertəhlükəsizlik texnologiyasıdır. Bu texnologiya informasiya təhlükəsizliyi mütəxəssislərinə təhlükələri daha effektiv aşkar etməyə, analiz etməyə və aradan qaldırmağa kömək edir.

SOAR adı üç əsas komponentdən ibarətdir: Security Orchestration (təhlükəsizlik alətlərinin koordinasiyası), Automation (avtomatlaşdırma) və Response (cavab tədbirləri).

🔎 SOAR necə işləyir?

SOAR SIEM, EDR, antivirus və monitorinq sistemləri kimi müxtəlif təhlükəsizlik alətlərindən məlumat alır. Hər hansı xəbərdarlıq əldə edildikdə platforma əvvəlcədən hazırlanmış avtomatlaşdırılmış ssenarini (Playbook) işə sala bilər.

Məsələn, sistem istifadəçi hesabında şübhəli fəaliyyət aşkar edərsə, SOAR aşağıdakı addımları yerinə yetirə bilər:

  • Şübhəli hadisə haqqında məlumat əldə etmək
  • Digər qoşulmuş sistemlərdən əlavə məlumat toplamaq
  • Təhlükənin səviyyəsini analiz etmək
  • SOC mütəxəssisinə bildiriş göndərmək
  • Lazımi yoxlamalardan və ya təsdiqdən sonra nəzərdə tutulmuş cavab tədbirlərini həyata keçirmək

Bu yanaşma insidentlərin emal müddətini azaltmağa və əl ilə görülən işlərin sayını minimuma endirməyə kömək edir.

📜 SOAR-ın tarixi

SOAR texnologiyası kibertəhlükələrin və təhlükəsizlik sistemlərindən gələn xəbərdarlıqların sayının artmasına cavab olaraq inkişaf etmişdir. IT infrastrukturu genişləndikcə SOC mütəxəssisləri çoxsaylı təhlükəsizlik hadisələrini əl ilə analiz etməkdə çətinlik çəkməyə başladılar.

2010-cu illərdə avtomatlaşdırma, koordinasiya və insidentlərə cavab proseslərini birləşdirən platformalar aktiv şəkildə inkişaf etməyə başladı. Nəticədə SOAR müasir təhlükəsizlik monitorinq mərkəzlərinin (SOC) vacib texnologiyalarından birinə çevrildi.

⚙️ SOAR-ın əsas komponentləri

Security Orchestration (Təhlükəsizlik alətlərinin koordinasiyası) — müxtəlif təhlükəsizlik alətlərini birləşdirir və onların bir-biri ilə məlumat mübadiləsi aparmasına imkan yaradır.

Automation (Avtomatlaşdırma) — məlumatların toplanması, hadisələrin yoxlanılması və bildirişlərin göndərilməsi kimi təkrarlanan tapşırıqların avtomatik yerinə yetirilməsini təmin edir.

Response (Cavab tədbirləri) — təhlükə aşkar edildikdə əvvəlcədən müəyyən edilmiş tədbirlərin həyata keçirilməsinə kömək edir. Məsələn, ələ keçirilmiş hesabın bloklanması və ya şübhəli cihazın şəbəkədən təcrid edilməsi.

⚠️ SOAR-ın üstünlükləri və məhdudiyyətləri

Cavab müddətinin azaldılması: avtomatlaşdırma təhlükəsizlik xəbərdarlıqlarının və insidentlərin daha sürətli emalına imkan verir.

Əl əməyinin azaldılması: SOC mütəxəssisləri təkrarlanan əməliyyatlar əvəzinə daha mürəkkəb tapşırıqlara vaxt ayıra bilirlər.

Mərkəzləşdirilmiş idarəetmə: müxtəlif təhlükəsizlik alətləri vahid platforma üzərindən qarşılıqlı əlaqədə olur.

İnsan faktorunun azaldılması: avtomatlaşdırılmış ssenarilər standart əməliyyatların ardıcıl və düzgün yerinə yetirilməsinə kömək edir.

Bununla belə, SOAR düzgün konfiqurasiya və müntəzəm nəzarət tələb edir. Səhv hazırlanmış ssenarilər yanlış əməliyyatlara səbəb ola bilər. Bundan əlavə, bu texnologiya kibertəhlükəsizlik mütəxəssislərini əvəz etmir.

🔗 SOAR və SIEM arasındakı əlaqə

SOAR və SIEM çox vaxt birlikdə istifadə olunsa da, onların funksiyaları fərqlidir.

SIEM (Security Information and Event Management) təhlükəsizlik hadisələrini toplayır və analiz edir, şübhəli fəaliyyətlərin aşkar edilməsinə kömək edir.

SOAR isə SIEM və digər təhlükəsizlik alətlərindən məlumat alır, onların işini koordinasiya edir və insidentlərə cavab prosesini avtomatlaşdırır.

Sadə dillə desək, SIEM təhlükəni aşkar etməyə, SOAR isə həmin təhlükəyə qarşı cavab tədbirlərini təşkil etməyə kömək edir.

📌 Maraqlı fakt

SOAR platformalarında Playbooks adlanan xüsusi avtomatlaşdırılmış ssenarilərdən istifadə olunur. Bu ssenarilər müəyyən insident növləri zamanı görüləcək tədbirlərin ardıcıllığını müəyyən edir.

Məsələn, fişinq məktubu aşkar edildikdə Playbook keçidin yoxlanılmasını, fayl əlavəsinin analizini, oxşar məktubların axtarılmasını və təhlükəsizlik mütəxəssislərinə bildiriş göndərilməsini nəzərdə tuta bilər.

Bu cür ssenarilər sayəsində bir çox standart əməliyyatlar avtomatik şəkildə həyata keçirilir.

Bu bilikləri praktikada tətbiq etmək və müasir təhlükəsizlik sistemlərinin necə işlədiyini öyrənmək istəyirsiniz? Kibertəhlükəsizlik kursumuzda addım-addım öyrənməyə başlayın.

Tədris sahələrimiz barədə məlumat almaq üçün qeydiyyatdan keçin

IT Sahəsini öyrənməyə başla