Jet School Logo

Inline element nədir?

Inline HTML elementləri — veb səhifədə yeni sətirdən başlamayan, mətnin axını daxilində yerləşən və yalnız öz məzmununun tutduğu qədər yer tutan HTML elementləridir. Məsələn, abzasın içində bir sözü qalın etmək, bir hissəni rəngləmək və ya mətnin içinə keçid əlavə etmək lazım gəldikdə inline elementlərdən istifadə olunur. Onlar mətni "pozmur", əksinə, onun içində yaşayır. Ən çox rast gəlinən inline elementlər <a>, <span>, <strong>, <em>, <img>, <code> və <br>-dir.

🔹 Inline elementlərin əsas məqsədləri:

  1. Mətnin bir hissəsini formatlamaq – qalın, maili, işarələnmiş və ya rənglənmiş etmək.
  2. Mətn daxilində keçid yaratmaq – bir söz və ya ifadəni keçidə çevirmək.
  3. Mətn axınını pozmadan məzmun əlavə etmək – şəkil, kod parçası və ya qısa vurğu yerləşdirmək.
  4. Mətnin müəyyən hissəsinə üslub tətbiq etmək – bunun üçün ən çox <span> istifadə olunur.

🔹 Inline elementlər necə işləyir?

Brauzer HTML elementlərini defolt olaraq iki fərqli şəkildə göstərir: block və inline. Block elementlər (məsələn, <div>, <p>, <h1>) həmişə yeni sətirdən başlayır və mövcud olan bütün eni tutur. Inline elementlər isə yan-yana düzülür və yalnız məzmununun tələb etdiyi qədər yer tutur.

<p>

JET School-da <strong>proqramlaşdırma</strong>, <em>robotexnika</em>

və <a href="/az/courses">digər kurslar</a> öyrədilir.

</p>

Bu nümunədə <strong>, <em> və <a> abzasın daxilindədir və mətn heç bir yerdə yeni sətirə ayrılmır. Hər biri yalnız öz sözünü əhatə edir.

Məsələn:

Bir blog yazısında müəyyən sözləri vurğulamaq üçün hər dəfə yeni abzas açmaq lazım deyil. Sözü <strong> ilə əhatə etdikdə, o, mətnin içində qalın görünür və cümlə kəsilmir.

🔹 Ən çox istifadə olunan inline elementlər:

  1. <a> – keçid (link) yaradır.
  2. <span> – heç bir xüsusi məna daşımayan, yalnız üslub və ya skript üçün istifadə olunan ümumi inline konteyner.
  3. <strong> – vacib mətni göstərir, brauzerdə adətən qalın görünür.
  4. <em> – vurğulanan mətni göstərir, adətən maili görünür.
  5. <img> – şəkil əlavə edir.
  6. <code> – kod parçasını mətnin içində göstərir.
  7. <br> – sətir keçidi əlavə edir.
  8. <button>, <input>, <label> – form və interaktiv elementlər.
  9. <small>, <mark>, <sub>, <sup> – kiçik mətn, işarələnmiş mətn, alt və üst indeks.

🔹 Inline və Block elementlər arasındakı fərq:

  • Block elementlər – yeni sətirdən başlayır, əlçatan eni tam tutur, width və height tətbiq oluna bilir. Nümunələr: <div>, <p>, <h1>–<h6>, <ul>, <section>.
  • Inline elementlər – yeni sətirdən başlamır, yalnız məzmunu qədər yer tutur, width və height təsir etmir (şəkil kimi xüsusi elementlərdən başqa). Üfüqi margin işləyir, şaquli margin isə yerləşməyə təsir etmir.

Üçüncü seçim də var: inline-block. Bu elementlər yan-yana düzülür (inline kimi), eyni zamanda width və height qəbul edir (block kimi).

🔹 CSS ilə elementin növünü dəyişmək

Elementin inline və ya block olması CSS-in display xüsusiyyəti ilə idarə olunur:

/* Inline element block kimi davransın */

a.button {

display: block;

width: 200px;

}

/* Block element inline kimi davransın */

.menu li {

display: inline;

}

/* Yan-yana düzülsün, amma ölçü qəbul etsin */

.badge {

display: inline-block;

width: 80px;

height: 30px;

}

🔹 JavaScript ilə elementin növünü yoxlamaq

javascript

const link = document.querySelector("a");

const box = document.querySelector("div");

console.log(getComputedStyle(link).display); // "inline"

console.log(getComputedStyle(box).display); // "block"

🔹 Inline elementlərin qaydaları:

  1. Block element içinə yerləşdirilə bilər – məsələn, <p> daxilində <a> və <strong> işlətmək olar.
  2. Block elementi inline element içinə qoymamaq tövsiyə olunur – məsələn, <span> içinə <div> yerləşdirmək strukturu pozur. (HTML5-də <a> bu qaydadan müəyyən istisnaya malikdir, lakin sadə səhifələrdə bu yanaşmaya riayət etmək daha sağlamdır.)
  3. <img> kimi bəzi inline elementlər ölçü qəbul edir – bunlar "replaced" elementlər adlanır və width, height ilə ölçüləndirilə bilir.
  4. Mənaya uyğun element seçmək vacibdir – vurğu üçün <strong> və <em>, sırf üslub üçün isə <span> istifadə edin. Bu, Semantik HTML prinsipidir.

🔹 Ən çox rast gəlinən səhvlər:

  • Inline elementə width və height yazıb nəticə gözləmək – bunun üçün display: inline-block və ya block lazımdır.
  • Şaquli margin-in işləmədiyinə təəccüblənmək – inline elementlərdə şaquli margin yerləşməyə təsir etmir.
  • <span>-ı hər yerdə işlətmək – mənası olan <strong>, <em>, <a> kimi elementlər olduqda onlara üstünlük vermək lazımdır.
  • Block elementi inline içinə yerləşdirmək – bu, struktur və üslub problemləri yaradır.

🔹 Inline elementlərin faydaları:

  • Mətn axınını pozmadan formatlama və keçid əlavə etməyə imkan verir
  • Mətnin kiçik hissələrinə dəqiq üslub tətbiq etməyi asanlaşdırır
  • Düzgün seçildikdə səhifənin mənasını axtarış sistemlərinə və ekran oxuyucularına aydın çatdırır
  • Səhifə strukturunun səliqəli və oxunaqlı qalmasına kömək edir

Sadə müqayisə:

Təsəvvür edin ki, səhifə bir kitab səhifəsidir — block elementlər abzaslardır, hər biri yeni sətirdən başlayır. Inline elementlər isə cümlənin içində qalın yazılmış söz, altından xətt çəkilmiş ifadə və ya sətirarası qeyddir: cümləni bölmürlər, onun daxilində yerləşirlər.

İstəyirsiniz ki, bu biliyi praktikaya keçirib real nəticələr əldə edəsiniz? IT və Kompüter Mühəndisliyi kursumuzla addım-addım öyrənməyə başlayın. Ətraflı məlumat üçün linkə keçid edin: IT və Kompüter Mühəndisliyi kursu

Tədris sahələrimiz barədə məlumat almaq üçün qeydiyyatdan keçin

Əlaqəli terminlər:

IT Sahəsini öyrənməyə başla