Jet School Logo

Empty State nədir?

Empty State (“boş vəziyyət”) — interfeysin hələ heç bir məlumat, məzmun və ya istifadəçinin yaratdığı element olmadığı haldır. Bu vəziyyət adətən tətbiqdən və ya veb saytdan ilk dəfə istifadə ediləndə, məlumatlar silinəndə və ya axtarış heç bir nəticə verməyəndə yaranır.

Boş ekranı sadəcə “boş” qoymaq olar, amma yaxşı dizaynerlər onu istifadəçiyə nə baş verdiyini izah edən və növbəti addımı göstərən fürsətə çevirir. Məhz buna görə empty state UX dizaynının vacib hissəsi sayılır.

Empty State nə vaxt yaranır?

  • İstifadəçi hələ heç nə əlavə etməyib — mesaj, fayl, tapşırıq və s.
  • Axtarış heç bir nəticə qaytarmayıb.
  • Filtr tətbiq edildikdən sonra uyğun məlumat qalmayıb.
  • İstifadəçi bütün elementləri silib və ya bütün işləri tamamlayıb.

Empty State-in məqsədləri

  • İstifadəçiyə vəziyyəti izah etmək — “Burada niyə heç nə yoxdur?”
  • Boşluğun səbəbini bildirmək.
  • Alternativ və ya növbəti addım təklif etmək.
  • İstifadəçini fəaliyyətə yönəltmək və həvəsləndirmək.

Yaxşı Empty State necə olmalıdır?

Aydın və qısa mesaj

→ “Siz hələ heç bir sənəd əlavə etməmisiniz.”

Vizual dəstək

→ İllüstrasiya və ya ikon mesajı daha anlaşıqlı və xoş edir.

Fəaliyyətə çağırış (CTA)

→ “Yeni sənəd əlavə et” və ya “Fayl yüklə” düyməsi.

Dostyana və həvəsləndirici ton

→ “Hələlik burada heç nə yoxdur. Gəlin birlikdə başlayaq!”

Pis nümunə: Səhifədə yalnız “Məlumat yoxdur” yazısı və ya ümumiyyətlə ağ ekran. İstifadəçi tətbiqin xarab olduğunu düşünə və onu bağlaya bilər.

Empty State növləri

  • İlk istifadə (first-time use): Yeni istifadəçi üçün hələ boş olan interfeys. Bu, tətbiqi tanıtmaq üçün ən yaxşı məqamdır.
  • Axtarış nəticəsi yoxdur (no results): Axtarışda heç nə tapılmayıb. Yaxşı həll yazılışı yoxlamağı və ya oxşar nəticələri təklif etməkdir.
  • Bütün elementlər silinib və ya tamamlanıb: Məsələn, bütün məktubları oxuyandan sonra poçt qutusunun boş qalması. Bəzi tətbiqlər bu anı kiçik təbriklə qeyd edir: “Əla! Bütün işləri bitirdiniz.”
  • Bağlantı xətası: İnternet olmadığı üçün məlumat yüklənə bilmir.

Empty State, yüklənmə və xəta vəziyyəti

Dizaynda bu üç vəziyyəti bir-birindən fərqləndirmək vacibdir:

  • Yüklənmə vəziyyəti (loading state): Məlumat hələ gəlir. Burada boz “skelet” bloklar və ya yüklənmə indikatoru göstərilir.
  • Empty state: Məlumat yüklənib, amma göstəriləcək heç nə yoxdur.
  • Xəta vəziyyəti (error state): Nəsə səhv gedib və məlumat ümumiyyətlə gələ bilmir. Burada “Yenidən cəhd et” düyməsi vacibdir.

Bu vəziyyətləri qarışdırmaq istifadəçini çaşdırır: məsələn, məlumat hələ yüklənərkən “Sizin heç bir faylınız yoxdur” yazısını göstərmək istifadəçini qorxuda bilər.

Praktik nümunə

İstifadəçi tapşırıqlar tətbiqinə ilk dəfə daxil olur və ekranda bu mesajı görür:

“Hələ heç bir tapşırığınız yoxdur. İlk tapşırığınızı əlavə edin!”

Mesajın üstündə sevimli illüstrasiya, altında isə “Yeni tapşırıq yarat” düyməsi olur.

Dizayndan koda

Empty state-ləri dizayner UI dizayn proqramlarında çəkir, frontend proqramçısı isə onları koda çevirir: məlumat siyahısı boş gələndə xüsusi mesaj və düymə göstərilir. Bütün empty state-lərin tətbiq boyu eyni üslubda görünməsi üçün çox vaxt ümumi design tokens — rənglər, şriftlər, boşluqlar — istifadə olunur. İlk istifadə zamanı imkanları istifadəçiyə bir-bir göstərmək isə proqressiv açıqlama prinsipi ilə əlaqəlidir.

Empty State-in faydaları

  • İstifadəçiyə yol göstərir və onu öyrədir.
  • İstifadəçi təcrübəsini yaxşılaşdırır.
  • Boş məkanı mənalı və funksional edir.
  • Texniki dəstəyə müraciətlərin sayını azaldır.
  • Yeni istifadəçilərin tətbiqdə qalma ehtimalını artırır.

Nəticə

Empty State sadəcə boş səhifə deyil — istifadəçiyə istiqamət vermək, onu həvəsləndirmək və növbəti addımı göstərmək üçün dəyərli UX alətidir. Düzgün hazırlanmış empty state istifadəçini çaşdırmır, əksinə, onu tətbiqdən istifadəyə dəvət edir.

İstəyirsiniz ki, bu biliyi praktikaya keçirib real nəticələr əldə edəsiniz? IT və Kompüter Mühəndisliyi kursumuzla addım-addım öyrənməyə başlayın. Ətraflı məlumat üçün linkə keçid edin: IT və Kompüter Mühəndisliyi kursu

Tədris sahələrimiz barədə məlumat almaq üçün qeydiyyatdan keçin

IT Sahəsini öyrənməyə başla