Deskriptorlar (Descriptors), Python-da obyektlərin atributlarının əldə edilməsi və ya dəyişdirilməsi zamanı tətbiq olunan xüsusi davranışları idarə edən obyektlərdir. Onlar, obyektin atributlarına daxil olma və ya onları dəyişdirmə ilə əlaqədar olan əməliyyatları daha da özelleştirməyə imkan verir. Deskriptorlar, Python-un obyektyönümlü proqramlaşdırma xüsusiyyətlərinin bir hissəsi olaraq, obyektin həyat dövrü ilə əlaqədar daha mürəkkəb və çevik bir nəzarət təmin etməyə kömək edir.

Deskriptorların əsas xüsusiyyətlərindən biri, __get__, __set__, və __delete__ metodları vasitəsilə atributlara girişin idarə olunmasıdır. Bu metodlar, deskriptorların atributları əldə etmək (__get__), dəyişdirmək (__set__) və ya silmək (__delete__) üzərində tam nəzarət etməsinə imkan verir. Bu metodlar bir sinifin atributlarına tətbiq edilən xüsusi məntiq və qaydalarla işləyir və buna görə də deskriptorlar, Python-da davranışları yüksək səviyyədə özelleştirməyə imkan verən güclü alətlərdir.

Misal:

Bir deskriptorlar sinfi yaratdığınız zaman, o, bu üç əsas metodu özündə saxlayır və onların hər biri, müvafiq atributla əlaqədar xüsusi qaydaların tətbiqinə imkan verir. Məsələn, __get__ metodu, atributa hər dəfə daxil olmaq istədikdə çağırılır, burada verilən məlumatı dəyişdirmək və ya əlavə məntiq tətbiq etmək mümkündür. __set__ metodu isə atributun dəyəri dəyişdirildikdə işə düşür və burada məlumat doğruluğu yoxlanıla bilər və ya daha mürəkkəb əməliyyatlar həyata keçirilə bilər. __delete__ metodu isə atribut silindikdə işə düşür.

Deskriptorlar ən çox aşağıdakı vəziyyətlərdə faydalıdır:

• Məlumatın doğruluğunun yoxlanması və doğrulama qaydalarının tətbiqi.
• Sinif atributlarının mühafizə edilməsi və birbaşa dəyişdirilməsinin qarşısının alınması.
• Siniflərin davranışlarını dəyişdirmək və ya uzatmaq, xüsusilə geniş miqyaslı və modulyar layihələrdə.
• Hər hansı bir atributa girişi loglamaq və ya müxtəlif üsullarla izləmək.

Deskriptorlar istifadəsi, xüsusilə böyük və mürəkkəb proqramlarda, çoxsaylı siniflərdə təkrarlanan davranışları mərkəzləşdirərək kodun təkrarlanmasını azaldır və kodun daha təmiz və idarə olunan olmasını təmin edir. Bu, həmçinin API-lərin daha istifadəyə yararlı olmasını və kodun daha çevik olmasını təmin edir.