Data Center (və ya Verilənlər Mərkəzi) — bu, kompüter avadanlıqlarının, serverlərin, şəbəkə avadanlıqlarının və məlumat saxlama sistemlərinin yerləşdirilməsi, idarə edilməsi və xidmət göstərilməsi üçün xüsusi təchiz edilmiş obyekt və ya kompleks binalardır. Data Center, təşkilatların IT infrastrukturlarının fasiləsiz işləməsini təmin edir, buna veb saytlar, tətbiqlər, verilənlər bazaları, bulud xidmətləri və daha çox daxildir.

Verilənlər mərkəzinin əsas komponentləri:

1. Serverlər: Əsas avadanlıqlar, məlumatların işlənməsi və hesablama vəzifələrinin yerinə yetirilməsi üçün istifadə olunur.
2. Məlumat saxlama sistemləri: NAS, SAN kimi məlumatların saxlanması üçün sistemlər.
3. Şəbəkə avadanlıqları: Switchlər, routerlər, firewall-lar və digər əlaqə vasitələri.
4. Elektrik enerjisi təminatı: Mühüm enerji təchizatı, o cümlədən UPS (dayanıqlı enerji təminatı) və generatorlar.
5. Soyutma və havalandırma: Avadanlıqların istilik və rütubət səviyyəsini idarə edərək, onların həddindən artıq qızmasının qarşısını alır.
6. Təhlükəsizlik sistemləri: Giriş nəzarəti, video müşahidə, yanğın təhlükəsizliyi və s.

Verilənlər mərkəzlərinin istifadəsi:

• Məlumatların saxlanması: 24/7 ərzində məlumatların təhlükəsiz və mövcud olmasını təmin edir.
• Bulud xidmətləri: AWS, Azure, Google Cloud kimi böyük bulud platformalarının serverləri Data Center-lərdə yerləşir.
• Ehtiyat nüsxə və bərpa: Məlumatlar üçün ehtiyat nüsxə yaratmaq və hər hansı bir nasazlıq halında bərpa etmə imkanı.
• Veb saytların və tətbiqlərin hostinqi: Böyük veb layihələri və tətbiqlər Data Center-lərdən istifadə edir.

Etibarlılıq və təsnifat:

Verilənlər mərkəzləri etibarlılıq səviyyələrinə (Tier I – Tier IV) görə təsnif olunur:

• Tier I: Əsas səviyyə, ehtiyat komponentləri yoxdur.
• Tier II: Bəzi ehtiyat komponentləri ilə.
• Tier III: Yüksək mövcudluq və təmir edilən zaman fasiləsiz işləmə.
• Tier IV: Maksimal etibarlılıq, demək olar ki, 100% mövcudluq.

Günlük həyatda təsiri:

Hər gün etdiyimiz hər hansı bir onlayn fəaliyyət — video izləmək, e-mail göndərmək, qida sifarişi vermək və ya onlayn təhsil almaq — Data Center-lərin işləməsi ilə əlaqəlidir. Bu mərkəzlər rəqəmsal iqtisadiyyatın təməlini təşkil edir.

Nəticə:

Data Center — müasir rəqəmsal infrastrukturun əsasıdır. Onlar texnologiyaların stabil, sürətli və təhlükəsiz işləməsini təmin edir, bu da müasir biznesi, dövlət qurumlarını və dünyanın hər yerindəki istifadəçilərin gündəlik həyatını dəstəkləyir.