ChatGPT nədir?

ChatGPT — OpenAI şirkəti tərəfindən hazırlanmış, böyük dil modeli (LLM) əsasında qurulmuş süni intellekt söhbət botudur (chatbot). 2022-ci ilin noyabrında ictimaiyyətə təqdim olunandan sonra, ChatGPT dünyada süni intellektə marağın kütləvi şəkildə artmasına səbəb olan əsas məhsullardan biri hesab olunur.

Sadə desək: ChatGPT — istifadəçilərin təbii dildə sual verə, tapşırıq tapşıra bildiyi və cavabında ətraflı, insana bənzər mətn ala bildiyi bir süni intellekt köməkçisidir.

ChatGPT necə işləyir?

ChatGPT, GPT (Generative Pre-trained Transformer) adlanan böyük dil modeli ailəsinə əsaslanır:

Öyrətmə: Model internetdən toplanan nəhəng miqdarda mətn üzərində öyrədilib, dilin strukturunu və mənasını "öyrənib".
İncə tənzimləmə (Fine-tuning): Əsas model, insanların rəyləri əsasında söhbət etmək, sualları başa düşmək və faydalı cavablar vermək üçün əlavə təlim keçib (bu prosesə RLHF — Reinforcement Learning from Human Feedback deyilir).
Cavab generasiyası: İstifadəçi sual yazanda, model növbəti sözü (tokeni) ehtimallara əsaslanaraq proqnozlaşdıraraq, tam bir cavab formalaşdırır.

ChatGPT-nin əsas imkanları

Sual-cavab: İstənilən mövzuda ətraflı cavablar vermək.
Yazı yaratma: Esse, hekayə, e-poçt, marketinq mətni yazmaq.
Kod yazma və analiz: Proqramlaşdırma dillərində kod yazmaq, xətaları tapmaq və izah etmək.
Tərcümə: Dillər arasında mətn tərcüməsi.
Xülasələşdirmə: Uzun mətnləri qısa və anlaşıqlı formaya salmaq.
Söhbət yaddaşı: Söhbət daxilində əvvəlki mesajları "yadda saxlayaraq" məntiqli dialoq aparmaq.
Şəkil analizi: Müasir versiyalar yükləmiş şəkilləri analiz edə, izah edə bilir.

ChatGPT-nin versiyaları

OpenAI zaman keçdikcə modelin fərqli versiyalarını buraxıb, hər biri əvvəlkindən daha güclü və dəqiqdir:

GPT-3.5: İlk geniş istifadəçi kütləsinə açılan versiya.
GPT-4 / GPT-4o: Daha güclü, mətn ilə yanaşı şəkil və səsi də analiz edə bilən multimodal versiyalar.
o1, o3 və digər "reasoning" modelləri: Mürəkkəb məntiqi məsələləri həll etmək üçün xüsusi olaraq optimallaşdırılmış versiyalar.

ChatGPT-nin məhdudiyyətləri

Hallucination (səhv "uydurma"): Bəzən inandırıcı görünən, amma faktiki səhv olan məlumat verə bilir.
Bilik kəsimi (Knowledge cutoff): Model yalnız müəyyən bir tarixə qədər olan məlumatlara malikdir (internet axtarışı funksiyası bu problemi qismən aradan qaldırır).
Kontekst məhdudiyyəti: Çox uzun söhbətlərdə əvvəlki məlumatları "unuda" bilər.
Tənqidi düşüncənin əvəzi deyil: ChatGPT-nin verdiyi cavabları, xüsusilə vacib qərarlar üçün, yoxlamaq və tənqidi qiymətləndirmək lazımdır.

Nəticə

ChatGPT — süni intellekt texnologiyasını milyonlarla insana çatdıran, gündəlik iş və təhsil proseslərini kökündən dəyişən bir vasitədir. Böyük dil modelinin (LLM) gücündən istifadə edərək, o, yazı, kodlaşdırma, tədqiqat və yaradıcılıq kimi bir çox sahədə köməkçi rolunu oynayır.

İstəyirsiniz ki, bu biliyi praktikaya keçirib real nəticələr əldə edəsiniz? Süni İntellekt Mühəndisliyi kursumuzla addım-addım öyrənməyə başlayın. Ətraflı məlumat üçün linkə keçid edin: Süni İntellekt Mühəndisliyi kursu

Tez-tez verilən suallar

ChatGPT nədir? ChatGPT — OpenAI şirkəti tərəfindən hazırlanmış, böyük dil modeli əsasında qurulmuş süni intellekt söhbət botudur. İstifadəçilərin təbii dildə sual verib ətraflı cavablar ala bildiyi bir vasitədir.

ChatGPT həmişə doğru cavab verirmi? Xeyr, ChatGPT bəzən inandırıcı görünən, amma faktiki səhv olan məlumat verə bilir (bu, "hallucination" adlanır). Vacib məlumatları başqa mənbələrlə yoxlamaq tövsiyə olunur.