Rezistor (Müqavimət) nədir?

Rezistor (başqa adı müqavimət) — elektrik dövrəsində cərəyanın şiddətini məhdudlaşdıran və gərginliyi bölüşdürən sadə elektron komponentdir. Onun əsas xüsusiyyəti müqavimətdir və o, Om (Ω) ilə ölçülür.

Sadə desək: rezistor su borusundakı daralma kimidir — boru nə qədər dardırsa, su (cərəyan) bir o qədər az axır.

Rezistor necə işləyir?

Rezistorun işi Omm qanunu ilə izah olunur:

U = I × R

U — gərginlik (Volt)
I — cərəyan (Amper)
R — müqavimət (Om)

Məsələn, 5 V gərginlikdə 220 Ω rezistordan keçən cərəyan təxminən 5 / 220 ≈ 0,023 A (23 mA) olur. Məhz bu səbəbdən LED ilə rezistor birlikdə istifadə olunur: rezistor olmasa, LED həddindən artıq cərəyan alıb yana bilər.

Rezistorun rəng kodları

Rezistorun üzərindəki rəngli zolaqlar onun qiymətini göstərir. Məsələn, qırmızı-qırmızı-qəhvəyi zolaqlar 22 × 10 = 220 Ω deməkdir. Hər rəngin öz rəqəmi var (qara — 0, qəhvəyi — 1, qırmızı — 2, narıncı — 3 və s.).

Rezistorun növləri

Sabit rezistor: Müqaviməti dəyişmir, ən çox istifadə olunan növdür.
Dəyişən rezistor (potensiometr): Müqaviməti əl ilə dəyişdirilir, məsələn, səs səviyyəsi düyməsində.
Fotorezistor (LDR): İşıqdan asılı olaraq müqaviməti dəyişir.
Termistor: Temperaturdan asılı olaraq müqaviməti dəyişir.

İstifadə sahələri

LED qorunması: LED-in yanmasının qarşısını almaq üçün.
Gərginlik bölücü: Sensorların siqnalını Arduino-nun oxuya biləcəyi səviyyəyə gətirmək üçün.
Pull-up / Pull-down: Düymələrin siqnalının qeyri-sabit olmasının qarşısını almaq üçün.
Elektronika və robototexnika layihələri: Demək olar ki, hər bir dövrədə rezistor olur.

Nəticə

Rezistor — elektronikanın ən əsas komponentidir. Onu başa düşmək Omm qanununu, LED qoşulmasını və sensorlarla işi öyrənmək üçün ilk addımdır. Robot və Arduino layihələrində bu bilik hər gün lazım olur.

İstəyirsiniz ki, bu biliyi praktikaya keçirib real nəticələr əldə edəsiniz? Robototexnika kursumuzla addım-addım öyrənməyə başlayın. Ətraflı məlumat üçün linkə keçid edin: Robototexnika kursu

Tez-tez verilən suallar

Rezistor nə üçün istifadə olunur? Rezistor elektrik dövrəsində cərəyanı məhdudlaşdırmaq və gərginliyi bölmək üçün istifadə olunur. Məsələn, LED-i yanmaqdan qorumaq üçün onunla ardıcıl qoşulur.

LED üçün hansı rezistoru seçmək lazımdır? Arduino-da (5 V) adi LED üçün adətən 220 Ω ilə 330 Ω arasında rezistor kifayət edir. Dəqiq qiymət R = (U − U_LED) / I düsturu ilə hesablanır.