LDR (İşıq sensoru) nədir?
LDR (Light Dependent Resistor — İşıqdan asılı müqavimət) — üzərinə düşən işığın miqdarına görə müqavimətini dəyişən sensordur. Ona fotorezistor da deyilir. İşıq çox olanda müqaviməti azalır, qaranlıqda isə kəskin artır.
Sadə desək: LDR — işığı "hiss edən" rezistordur. Otaq işıqlı olanda cərəyanı rahat buraxır, qaranlıqda isə demək olar ki, buraxmır.
LDR necə işləyir?
LDR-in səthində kadmium sulfid kimi yarımkeçirici material olur. İşıq düşəndə bu materialda sərbəst yükdaşıyıcılar artır və müqavimət azalır. Təxmini qiymətlər:
- Qaranlıqda: yüzlərlə kΩ və ya MΩ
- Parlaq işıqda: bir neçə yüz Ω ilə bir neçə kΩ
LDR özü gərginlik vermir, yalnız müqavimətini dəyişir. Bunu Arduino-ya oxutmaq üçün gərginlik bölücü qurulur: LDR ilə adi rezistor ardıcıl qoşulur, ortadakı nöqtə isə Arduino-nun analoq girişinə (məsələn, A0) verilir.
Arduino ilə nümunə
int deyer = analogRead(A0); əmri 0–1023 arası dəyər qaytarır. Dəyər nə qədər böyükdürsə (və ya qoşulma sxemindən asılı olaraq kiçikdirsə), mühit bir o qədər işıqlıdır. Sonra if (deyer < 300) kimi şərtlə LED və ya digər cihazı yandırmaq olar.
İstifadə sahələri
- Avtomatik küçə işıqları: Qaranlıq düşəndə yanır, səhər sönür.
- Ağıllı ev: İşığa görə pərdələrin və lampaların idarə olunması.
- Xətt izləyən robotlar: Qara və ağ xətt arasındakı fərqi aşkar etmək üçün.
- Günəş izləyən sistemlər: Günəşin istiqamətini tapmaq üçün.
- Təhsil layihələri: Gecə lampası, işıq həyəcan siqnalı, işıq ölçən cihaz.
LDR-in üstünlükləri və məhdudiyyətləri
- Üstünlüklər: Ucuzdur, sadədir, qoşulması asandır.
- Məhdudiyyətlər: Reaksiya sürəti yavaşdır, dəqiq lüks ölçmək üçün uyğun deyil, temperaturdan təsirlənir.
Nəticə
LDR — robototexnikaya ilk addım atanlar üçün ən əyani sensorlardan biridir. Onunla işıqla idarə olunan sistemlər qurmaq, analoq siqnalı oxumaq və şərti məntiq yazmaq öyrənilir.
İstəyirsiniz ki, bu biliyi praktikaya keçirib real nəticələr əldə edəsiniz? Robototexnika kursumuzla addım-addım öyrənməyə başlayın. Ətraflı məlumat üçün linkə keçid edin: Robototexnika kursu
Tez-tez verilən suallar
LDR nədir? LDR işıqdan asılı müqavimətdir (fotorezistor). Üzərinə düşən işıq artdıqca müqaviməti azalır, işıq azaldıqca artır.
LDR-i Arduino-ya necə qoşmaq olar? LDR ilə adi rezistor ardıcıl qoşulub gərginlik bölücü yaradılır. Ortadakı nöqtə Arduino-nun analoq pininə (məsələn, A0) verilir və analogRead() ilə oxunur.
