Jet School Logo

Fidelity nədir?

Fidelity (dəqiqlik, detallılıq səviyyəsi) — dizayn və prototipləşdirmədə prototipin son məhsula görünüş və funksionallıq baxımından nə dərəcədə yaxın olduğunu göstərən anlayışdır. Bu termin əsasən UX və UI dizaynında, məhsulun hazırlanma mərhələlərini təsvir edərkən istifadə olunur.

Sadə desək: ev tikməzdən əvvəl memar əvvəlcə kağızda sadə eskiz çəkir, sonra ətraflı plan hazırlayır, sonda isə evin realistik 3D modelini göstərir. Rəqəmsal məhsulların dizaynı da eyni yolu keçir — sadədən mürəkkəbə.

Fidelity səviyyələri

1. Low-Fidelity (aşağı detallılıq)

  • Sadə, tez hazırlanan və yalnız əsas ideyanı göstərən prototiplərdir.
  • Adətən wireframe, eskiz və ya hətta kağız üzərində çəkilmiş sxem şəklində olur.
  • Diqqət əsas struktura və funksionallığa yönəlir, vizual detallar nəzərə alınmır.
  • Məsələn: boz bloklar, yer tutucu mətnlər (“Lorem ipsum”), sadə düymə və form çərçivələri.

2. Mid-Fidelity (orta detallılıq)

  • Daha çox vizual element və funksionallıq əlavə olunur, amma bu, hələ son dizayn deyil.
  • Rənglər hələ tam müəyyənləşməyə bilər, amma elementlərin yerləşməsi və onlar arasındakı keçidlər aydınlaşır.
  • İlkin istifadəçi testləri üçün interaktiv prototip kimi istifadə oluna bilər.

3. High-Fidelity (yüksək detallılıq)

  • Son məhsula vizual və funksional baxımdan çox yaxın olan prototiplərdir.
  • Real rənglər, şriftlər, ikonlar, animasiyalar və mətnlər istifadə olunur.
  • İstifadəçi testləri real məhsul təcrübəsinə maksimum yaxın olur.
  • Adətən Figma və Sketch kimi alətlərdə hazırlanır. Qeyd: Adobe XD də uzun müddət populyar idi, amma Adobe 2023-cü ildə onun aktiv inkişafını dayandırıb.

Müqayisə cədvəli

Low-Fidelity Mid-Fidelity High-Fidelity

Hazırlanma vaxtı Dəqiqələr–saatlar Saatlar–günlər Günlər–həftələr

Vizual detallar Demək olar ki, yoxdur Qismən Tam

İnteraktivlik Yoxdur və ya minimal Əsas keçidlər Real məhsula yaxın

Dəyişiklik etmək Çox asan Asan Nisbətən çətin

Əsas məqsəd İdeyanı yoxlamaq Strukturu və axını test etmək Son təsdiq və proqramçılara təhvil

Hansı səviyyəni nə vaxt seçməli?

  • Layihənin əvvəlində — bir neçə fərqli ideyanı tez müqayisə etmək lazım olanda — low-fidelity. Kağız eskiz 5 dəqiqəyə çəkilir və heç kimə onu atmaq yazıq gəlmir.
  • Struktur aydınlaşanda — istifadəçinin səhifələr arasında necə hərəkət edəcəyini (user journey) yoxlamaq üçün — mid-fidelity.
  • Proqramçılara təhvil verməzdən və ya müştəriyə təqdim etməzdən əvvəl — high-fidelity.

Ən çox edilən səhv birbaşa high-fidelity ilə başlamaqdır: gözəl dizayna saatlarla vaxt sərf edilir, sonra isə əsas ideyanın işləmədiyi məlum olur.

Wireframe, mockup və prototip

Bu anlayışlar tez-tez qarışdırılır:

  • Wireframe — səhifənin sadə “skeleti”: nə harada yerləşir.
  • Mockup — statik, amma vizual baxımdan tam hazırlanmış təsvir: rənglər, şriftlər, şəkillər. Düymələrə klikləmək olmur.
  • Prototip — klikləmək və səhifələr arasında keçmək mümkün olan interaktiv model.

Vizual və funksional fidelity

Fidelity iki ölçüdə qiymətləndirilə bilər:

  • Vizual fidelity — prototipin son məhsula nə qədər oxşadığı.
  • Funksional fidelity — prototipin son məhsul kimi nə qədər işlədiyi.

Məsələn, gözəl çəkilmiş, amma heç bir düyməsi işləməyən dizaynın vizual fidelity-si yüksək, funksional fidelity-si isə aşağıdır.

Fidelity niyə vacibdir?

  • İdeyaların mərhələli inkişafı: Dizayn sadə eskizlərdən başlayaraq addım-addım detallı prototipə çevrilir.
  • Komanda əməkdaşlığı: Prototiplər komanda üzvlərinə və müştərilərə məhsulun hansı mərhələdə olduğunu göstərir.
  • Test və rəy toplama: İlkin mərhələdə konsepsiya, son mərhələdə isə real istifadəçi təcrübəsi yoxlanılır. Real istifadəçilərlə son yoxlama isə beta test zamanı aparılır.
  • Vaxt və resurs qənaəti: Səhvləri ucuz və asan düzəldilən low-fidelity mərhələsində tapmaq, hazır məhsulda tapmaqdan dəfələrlə ucuz başa gəlir.

Maraqlı fakt: “fidelity” sözü haradan gəlir?

İngiliscə “fidelity” sözü “sədaqət, dəqiqlik” deməkdir. Texnologiyada o, ilk dəfə səs texnikasında — Hi-Fi (High Fidelity), yəni “səsin yüksək dəqiqliklə ötürülməsi” ifadəsində məşhurlaşıb. Wi-Fi adı da “Hi-Fi”ya bənzədilərək seçilib, amma Wi-Fi Alliance-ın açıqladığı kimi, bu ad əslində heç bir ifadənin qısaltması deyil.

Nəticə

Fidelity dizayn prosesində prototipin “hazır məhsula” nə qədər bənzədiyini göstərən vacib ölçüdür. Dizaynerlər layihənin mərhələsinə uyğun olaraq aşağı, orta və ya yüksək detallılıq səviyyəsini seçərək həm vaxta qənaət edir, həm də daha keyfiyyətli nəticə əldə edirlər.

İstəyirsiniz ki, bu biliyi praktikaya keçirib real nəticələr əldə edəsiniz? IT və Kompüter Mühəndisliyi kursumuzla addım-addım öyrənməyə başlayın. Ətraflı məlumat üçün linkə keçid edin: IT və Kompüter Mühəndisliyi kursu

Tədris sahələrimiz barədə məlumat almaq üçün qeydiyyatdan keçin

Əlaqəli terminlər:

IT Sahəsini öyrənməyə başla