PID Controller nədir?
PID Controller robototexnika və avtomatlaşdırmada ən çox istifadə olunan idarəetmə mexanizmidir. O, sistemdə istənilən dəyəri dəqiq saxlamağa kömək edir — məsələn, robot təkərinin sürəti, dronun hava mövqeyi və ya mühərrikin temperaturu.
PID sözü Proportional (Proporsional), Integral (İnteqral) və Derivative (Diferensial) komponentlərinin qısaltmasıdır. Bu komponentlər sistemdəki səhvi (istənilən və faktiki dəyər arasındakı fərqi) analiz edir və robota düzgün reaksiya verməyə kömək edir.
Komponentlər və iş prinsipi:
- Proporsional (P): cari səhvə reaksiya verir. Səhv nə qədər böyükdürsə, sistemə təsir də bir o qədər güclü olur.
- İnteqral (I): keçmiş səhvləri nəzərə alır və yığılmış sapmaları aradan qaldırır.
- Diferensial (D): səhvin gələcəkdə necə dəyişəcəyini proqnozlaşdırır və hərəkətləri hamar edir.
PID-in əhəmiyyəti:
Sadə sistemlər PID olmadan çox yavaş reaksiya verir və ya “artıq tənzimləmə” edir. PID controller robotun işini dəqiq və proqnozlaşdırıla bilən edir, hətta şərait dəyişsə belə.
Nümunələr:
- İki təkərli robotun balanslaşdırılması.
- Motor sürətinin dəqiq idarə olunması.
- Dron və kvadrokopterlərin küləkdə sabitliyi.
- Robotlaşdırılmış əl və maniplatorların idarəsi.
Yeni başlayanlara tövsiyələr:
- P, I və D əmsallarını əsas dəyərlərlə sınayın.
- Parametrləri dəyişdirərək sistemin davranışını müşahidə edin.
- PID robototexnika yarışlarında və tədris layihələrində geniş istifadə olunur, buna görə onun iş prinsiplərini anlamaq hər gənc mühəndis üçün vacibdir.